Hyperpigmentatie: oorzaken, soorten en wat helpt
Hyperpigmentatie is een veelvoorkomende huidaandoening waarbij sommige plekken van de huid donkerder kleuren dan de rest. Het zorgt vaak voor ongemak en onzekerheid, maar in de meeste gevallen is het goedaardig en goed aan te pakken. In dit artikel lees je hoe hyperpigmentatie ontstaat, welke soorten er zijn en wat je er zelf aan kunt doen, met de nuchtere apotheek-aanpak van Adephar.
Wat is hyperpigmentatie?
Direct antwoord: Hyperpigmentatie is een te veel aan pigment, waardoor er donkere vlekken of verkleuringen op de huid ontstaan.
Om te begrijpen wat hyperpigmentatie is, helpt het om te weten hoe de kleur van je huid werkt. Je huidskleur komt van melanine, het bruine pigment dat je huid maakt om je te beschermen tegen de straling van de zon. Dat pigment wordt aangemaakt in speciale cellen in de bovenste huidlaag, en dat aanmaakproces heet melanogenese. Bij hyperpigmentatie raakt dit proces lokaal ontregeld en wordt er op bepaalde plekken te veel pigment gemaakt. Het resultaat zie je als bruine vlekken, donkere plekken of een ongelijkmatige verkleuring van de huid. In gewone taal wordt dit ook wel overpigmentatie genoemd.
Hyperpigmentatie is meestal vooral een esthetische kwestie, maar het is ook een teken dat de huid uit balans is. De vlekken kunnen overal voorkomen: in het gezicht, maar ook op de armen, de benen, de rug of de handen. Wil je meer weten over pigment in het algemeen, lees dan ook ons overzicht over pigmentvlekken: oorzaken, soorten en stappenplan.
Hoe ontstaat hyperpigmentatie? De oorzaken
Hyperpigmentatie ontstaat wanneer de huid te veel melanine aanmaakt. Daar kunnen verschillende factoren achter zitten:
Zonschade. Langdurige blootstelling aan de zon is de belangrijkste oorzaak. UV-straling zet de huid aan tot extra pigment, waardoor bruine vlekken of ouderdomsvlekken ontstaan, vaak op het gezicht en de handen.
Huidletsel na een ingreep. Littekens en wonden kunnen op de getroffen plek donkerder kleuren.
Hormonale veranderingen. Tijdens een zwangerschap of bij het gebruik van de pil kan melasma ontstaan: onregelmatige bruine vlekken op de wangen, de bovenlip en het voorhoofd. Betrouwbare publieksinformatie over deze vorm vind je bij Thuisarts over melasma.
Medicatie. Sommige medicijnen, zoals bepaalde antibiotica, chemotherapie en anti-epileptica, kunnen hyperpigmentatie in de hand werken.
Erfelijke aanleg. Ook je genen spelen een rol: bij de een kleurt de huid sneller bij dan bij de ander.
Een betrouwbaar medisch overzicht van de oorzaken en indeling vind je bij huidarts.com.
Soorten hyperpigmentatie
Hoewel de vlekken op elkaar lijken, lopen de soorten uiteen. Het herkennen van het type helpt je om de juiste aanpak te kiezen.
-
Zonvlekken en ouderdomsvlekken (solar lentigo). Goedaardige bruine vlekjes door jarenlange zonblootstelling, meestal op gezicht, handen en armen.
-
Post-inflammatoire hyperpigmentatie. Donkere plekken na acne, eczeem of een ontsteking. Bij een donkere huid komt deze vorm vaker en heftiger voor.
-
Melasma. Hormonaal gestuurde vlekken in het gezicht. Hierover lees je meer in ons artikel over pigmentvlekken in het gezicht en melasma.
Twijfel je of een plek wel goedaardig is? Let dan op verandering in vorm, kleur of grootte en laat het in dat geval nakijken.
Hoe behandel je hyperpigmentatie?
Gelukkig zijn er verschillende manieren om hyperpigmentatie te voorkomen, te verminderen of te behandelen. Een eerlijke kanttekening vooraf: een effectieve aanpak vraagt doorzettingsvermogen en geduld. Pigment verdwijnt niet van de ene op de andere dag.
Bescherm je huid tegen de zon
Dit staat met afstand op nummer één. Wie de huid beschermt tegen de zon, bespaart zichzelf veel huidzorgen. Een dagelijkse zonnecrème met een hoge beschermingsfactor houdt UV-straling tegen en voorkomt zo extra pigmentvorming. Er zijn ook aanwijzingen dat blauw licht een rol speelt bij hyperpigmentatie, dus kies bij voorkeur een product dat daar ook tegen beschermt. En het belangrijkste: smeren, smeren, blijven smeren, ook als het niet zonnig is. Kijk voor de juiste keuze in ons aanbod zonbescherming tegen pigmentvlekken.
Gebruik verzorging met werkzame stoffen
Er bestaan verzorgingsproducten met ingrediënten die ingrijpen op de pigmentaanmaak en de huid geleidelijk lichter en gelijkmatiger maken. Bekende werkzame stoffen zijn vitamine C, niacinamide, azelaïnezuur en alpha-arbutine. Het beste resultaat haal je vaak uit een combinatie van stoffen, consequent gebruikt over langere tijd. Bij Adephar kiezen we voor de niet-invasieve route: doelgerichte verzorging in plaats van zware ingrepen. Twee producten die we hierbij inzetten zijn het Wiotech Pigment Whitening Serum en de Wiotech Triple Action Peeling.
Stimuleer de celvernieuwing met exfoliatie
Regelmatig exfoliëren helpt ook. Met een peeling verwijder je dode huidcellen en stimuleer je de aanmaak van nieuwe cellen, waardoor pigmentvlekken na verloop van tijd vervagen. Kies producten die bij jouw huidtype passen en gebruik ze lang genoeg om verschil te zien. Ga voor een textuur die prettig in gebruik voelt, want dat maakt het makkelijker om vol te houden.
Behandel huidletsels op tijd
Zorg voor een goede verzorging van wondjes en ontstekingen, bijvoorbeeld bij acne. Door deze vroegtijdig aan te pakken, beperk je de kans op blijvende verkleuring. Een meer uitgebreide toelichting op de mogelijke behandelingen lees je bij huidziekten.nl.
En de klinische behandelingen?
Voor hardnekkige gevallen bestaan er behandelingen bij een dermatoloog of huidtherapeut, zoals laser, IPL of een sterke chemische peeling. Adephar is een apotheek en webshop, geen behandelaar, dus daarvoor verwijzen we je door naar een huidspecialist. Voor de dagelijkse verzorging en preventie thuis helpen we je graag op weg.
Wanneer ga je naar een arts?
De meeste vormen van hyperpigmentatie zijn onschuldig. Toch is het verstandig om een plek te laten nakijken als die snel verandert van vorm, kleur of grootte, jeukt, bloedt of er anders uitziet dan je andere vlekken. Wil je leren hoe je een verdachte plek herkent, lees dan ons artikel over kwaadaardige pigmentvlekken herkennen met de ABCDE-regel.
Veelgestelde vragen
Gaat hyperpigmentatie vanzelf weg?
Sommige vormen vervagen langzaam vanzelf, andere blijven jaren zichtbaar. Post-inflammatoire vlekken na acne trekken vaak in de loop van maanden tot een jaar bij, terwijl zon- en ouderdomsvlekken meestal blijven zonder gerichte verzorging en zonbescherming.
Hoe lang duurt het voor hyperpigmentatie verdwijnt?
Dat verschilt sterk per persoon en per type. Reken bij verzorgende producten op enkele weken tot maanden voor je zichtbaar verschil ziet, en blijf de huid intussen goed beschermen tegen de zon.
Hoe krijg ik hyperpigmentatie weg?
De vaste basis is dagelijkse zonbescherming, aangevuld met verzorging met werkzame stoffen zoals vitamine C, niacinamide of azelaïnezuur en regelmatige exfoliatie. Consequent volhouden is hierbij belangrijker dan één sterk product.
Wat is het verschil tussen hyperpigmentatie en melasma?
Melasma is een specifieke, hormonaal gestuurde vorm van hyperpigmentatie die vooral in het gezicht voorkomt. Alle melasma is hyperpigmentatie, maar niet alle hyperpigmentatie is melasma.
Helpt hyperpigmentatie bij een donkere huid op dezelfde manier?
De aanpak is vergelijkbaar, maar een donkere huid is gevoeliger voor post-inflammatoire vlekken en reageert feller op prikkels. Wees daarom extra voorzichtig met agressieve behandelingen en bouw verzorging rustig op.
Advies op maat
Wil je graag advies van onze huidexperten over welke producten het beste passen bij jouw huidtype en hyperpigmentatie? Stuur ons een mailtje op info@adephar.be of bekijk het volledige aanbod op de Adephar homepage. We helpen je graag verder.
