Haaruitval tijdens de menopauze treft naar schatting de helft van alle vrouwen in meer of mindere mate. Je merkt het aan een bredere scheiding, een dunner paardenstaartje of meer haren in de borstel dan je gewend bent. Vervelend, maar niet ongewoon. De oorzaak zit in de hormonale verschuiving die je lichaam doormaakt, en het goede nieuws is dat je er zelf invloed op hebt. In dit artikel lees je waarom haaruitval in de overgang ontstaat, welke vitamines en mineralen je haar ondersteunen, en wat je kunt doen om het haarverlies te beperken.
Inhoud
-
Hoe herken je haaruitval door de overgang?
-
Waarom verlies je haar tijdens de menopauze?
-
Andere oorzaken die meespelen
-
Welke vitamines en mineralen helpen bij haaruitval in de overgang?
-
Wat kun je zelf doen tegen haaruitval in de overgang?
-
Is haaruitval door de overgang tijdelijk?
-
Veelgestelde vragen
Hoe herken je haaruitval door de overgang?
Haaruitval in de overgang ziet er anders uit dan een kale plek of plotseling haarverlies. Het gaat om geleidelijk dunner wordend haar, vooral op de kruin en rond de scheiding. Herkenbare signalen zijn:
-
Je scheiding lijkt breder dan een paar jaar geleden.
-
Je paardenstaartje voelt dunner aan.
-
Je vindt meer losse haren op je kussen, in de douche of in je borstel.
-
Je haar groeit trager en wordt niet meer zo lang als voorheen.
Iedereen verliest dagelijks 50 tot 100 haren, en dat is volkomen normaal. Merk je structureel meer haarverlies of zichtbaar dunner haar? Dan kan de overgang de oorzaak zijn. Dit begint niet pas bij de menopauze zelf: al tijdens de perimenopauze (vaak vanaf 40 tot 45 jaar) dalen de hormoonspiegels geleidelijk, en kan het haar veranderen.
Waarom verlies je haar tijdens de menopauze?
Haaruitval in de menopauze wordt veroorzaakt door een verschuiving in de hormoonbalans. Drie mechanismen spelen een rol.
Dalend oestrogeen. Oestrogeen houdt de haargroeicyclus op gang: het verlengt de anagene fase (de groeifase) en zorgt dat het haar langer en dikker groeit. Tijdens de menopauze daalt het oestrogeenniveau tot wel 80%. De groeifase wordt korter, de rustfase (telogene fase) langer, en er vallen meer haren tegelijk uit.
Relatief meer androgenen. Terwijl oestrogeen fors daalt, nemen androgenen (mannelijke hormonen zoals testosteron) slechts 10 tot 30% af. Door die verschuiving in verhouding krijgen androgenen meer invloed op de haarfollikels. Ze verkleinen de follikels geleidelijk, waardoor het haar fijner en dunner wordt.
Collageenverlies. In de eerste vijf jaar na de menopauze verliest het lichaam tot 30% van zijn collageen. Collageen vormt de structuur van de dermale papil, de voedingsbodem van elk haar. Minder collageen betekent een zwakkere basis voor haargroei.
Andere oorzaken die meespelen
Hormonen zijn de hoofdoorzaak, maar niet altijd het hele verhaal. Een aantal factoren kan haaruitval in de overgang versterken.
Stress en vermoeidheid. Chronische stress verhoogt het cortisolgehalte en kan telogeen effluvium uitlokken: een toestand waarbij veel haarfollikels tegelijk in de rustfase terechtkomen en het haar massaal uitvalt. De combinatie van overgangsklachten (slaapproblemen, opvliegers) en dagelijkse stress maakt vrouwen in deze levensfase extra kwetsbaar.
Voedingstekorten. Een tekort aan ijzer, zink of vitamine D remt de haargroei van binnenuit. Vooral vrouwen in de perimenopauze, bij wie de menstruatie nog onregelmatig kan zijn, lopen risico op ijzertekort.
Schildklierproblemen. Een te trage of te snelle schildklier geeft vergelijkbare symptomen als hormonale haaruitval. Verlies je ook wenkbrauwhaar, voel je je opvallend moe of is je gewicht zonder aanleiding veranderd? Laat dan je schildklierfunctie controleren.
Medicatie. Bepaalde medicijnen, waaronder bloeddrukverlagers en cholesterolverlagers, kunnen haaruitval als bijwerking hebben. Overleg met je arts als je een verband vermoedt.
Welke vitamines en mineralen helpen bij haaruitval in de overgang?
De juiste voedingsstoffen ondersteunen de haargroei van binnenuit. Hieronder de belangrijkste, met praktische voedingsbronnen.
Biotine (vitamine B8)
Biotine is een bouwsteen van keratine, het eiwit waaruit je haar voor het grootste deel bestaat. Het versterkt de haarschacht en vermindert haarbreuk. Je vindt biotine in eieren, noten, avocado en volle granen.
Zink
Zink ondersteunt de groei en het herstel van haarweefsel en beschermt de haarfollikels tegen beschadiging. Goede bronnen zijn vlees, peulvruchten, pompoenpitten en cashewnoten.
IJzer
IJzer transporteert zuurstof naar de haarwortels via hemoglobine. Bij een tekort krijgen de follikels te weinig zuurstof, wat de haargroei vertraagt. Je vindt ijzer in rood vlees, linzen, spinazie en kikkererwten. Tip: combineer plantaardig ijzer met vitamine C (bijvoorbeeld een scheutje citroensap) voor een betere opname.
Vitamine D
Vitamine D speelt een rol bij het aanmaken van nieuwe haarfollikels. Veel vrouwen in België hebben een tekort, zeker in de wintermaanden. Goede bronnen zijn vette vis (zalm, makreel), eierdooier en uiteraard zonlicht.
Silicium (als ch-OSA)
Silicium in de biologisch beschikbare vorm ch-OSA (cholinegestabiliseerd orthosiliciumzuur) stimuleert de collageenaanmaak in de dermale papil, waar haren worden gevormd. Collageen geeft de haarwortel stevigheid, en keratine maakt de haarschacht sterk. In een dubbelblind, placebogecontroleerd onderzoek bij 50 vrouwen verbeterde ch-OSA na 20 weken de haarsterkte met 13%. Die combinatie van collageenstimulatie en wetenschappelijke onderbouwing maakt ch-OSA uniek als supplement bij haaruitval in de overgang.
Laat je bloedwaarden checken
Voordat je gaat supplementeren, is het verstandig om een bloedonderzoek te laten doen. Op die manier weet je precies welke tekorten je hebt en kun je gericht aanvullen in plaats van blind te supplementeren.
Wat kun je zelf doen tegen haaruitval in de overgang?
Naast voeding en supplementen kun je met een paar aanpassingen in je dagelijkse routine het haarverlies beperken.
Eet gevarieerd en eiwitrijk. Je haar bestaat grotendeels uit keratine, een eiwit. Zorg voor voldoende eiwitten uit vis, peulvruchten, eieren en zuivel. Combineer dat met de vitamines en mineralen uit de vorige sectie.
Kies voor milde haarverzorging. Was je haar niet te heet, gebruik een zachte shampoo zonder sulfaten, en laat je haar waar mogelijk aan de lucht drogen. Vermijd strakke kapsels die aan de haarwortels trekken (tractie-alopecia). Borstel voorzichtig met een borstel die geschikt is voor fijn of kwetsbaar haar.
Verminder chronische stress. Stress is een directe trigger voor telogeen effluvium. Beweging, voldoende slaap en ontspanningstechnieken (ademhalingsoefeningen, wandelen, yoga) helpen om het cortisolniveau te verlagen.
Masseer je hoofdhuid. Een korte hoofdhuidmassage van 2 tot 3 minuten per dag stimuleert de bloeddoorstroming naar de haarfollikels. Meer doorbloeding betekent meer voedingsstoffen bij de haarwortel.
Ondersteun met gerichte supplementen. Een collageenstimulator zoals BioSil (op basis van ch-OSA) werkt van binnenuit aan de kwaliteit van je haarwortel. In combinatie met een multivitamine die biotine, zink en ijzer bevat, geef je je haar de bouwstoffen die het nodig heeft. Bekijk ook onze behandelopties bij haaruitval voor meer mogelijkheden.
Is haaruitval door de overgang tijdelijk?
Haaruitval door de overgang is in de meeste gevallen tijdelijk. Na de menopauze stabiliseren de hormoonspiegels en neemt het haarverlies doorgaans af. De haardichtheid herstelt zich niet volledig naar het niveau van voor de overgang, maar met de juiste verzorging en supplementen kun je een groot deel van de haarconditie behouden.
Hoe eerder je begint met gerichte ondersteuning (voeding, supplementen, milde haarverzorging), hoe meer haar je behoudt. Wacht je te lang, dan zijn haarfollikels die langdurig geminimaliseerd zijn moeilijker te reactiveren.
Wanneer naar de huisarts of dermatoloog?
Ga langs bij je arts als je haaruitval plotseling optreedt, vleksgewijs is, gepaard gaat met een pijnlijke of rode hoofdhuid, of als je ook wenkbrauw- of wimperhaarverlies opmerkt. In die gevallen kan er een andere oorzaak spelen dan de overgang. Bij aanhoudende hormonale haaruitval kan een arts minoxidil voorschrijven, een middel dat de doorbloeding van de hoofdhuid stimuleert en het haarverlies kan afremmen.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt haaruitval in de overgang?
De intensieve haaruitval valt doorgaans samen met de sterkste hormonale schommelingen: de perimenopauze en de eerste jaren rond de menopauze. Bij de meeste vrouwen duurt deze fase 2 tot 5 jaar. Daarna neemt het haarverlies af naarmate de hormonen stabiliseren.
Welke supplementen helpen bij haaruitval door de overgang?
Supplementen met biotine (B8), zink, ijzer en vitamine D ondersteunen de haargroei van binnenuit. Silicium in de vorm van ch-OSA stimuleert de collageenaanmaak in de haarwortel en verbeterde in klinisch onderzoek de haarsterkte. Laat eerst je bloedwaarden checken om gericht te kunnen supplementeren.
Kan je haaruitval in de menopauze voorkomen?
Volledig voorkomen is niet mogelijk, omdat de hormonale verandering een natuurlijk proces is. Je kunt het haarverlies wel beperken door gevarieerd te eten, je hoofdhuid goed te verzorgen en gericht te supplementeren met de juiste vitamines en mineralen. Vroeg beginnen maakt een verschil.
Helpt collageen bij haaruitval?
Collageen als ingrediënt in een supplement wordt in de maag afgebroken en bereikt de haarwortel niet intact. Een collageenstimulator zoals ch-OSA werkt anders: die activeert de lichaamseigen collageenproductie in de dermale papil, waar het haar wordt gevormd. Dat levert meetbare resultaten op voor haarsterkte en haardoorsnede. Lees meer over collageen en hoe het werkt.